Những suy nghĩ về cách dạy Văn tiểu học

Suy nghi ve Cach day va hoc van  o tieu hocNhững suy nghĩ về cách dạy Văn tiểu học

Lại một năm học sắp kết thúc - “năm học không chấm điểm” học sinh tiểu học, có lẽ,nhiều bậc cha mẹ cũng ít gây áp lực học hành lên các con. Bên cạnh đó, lý do khiến cha mẹ bớt lo lắng là bởi: “Thi dễ mà, Toán thì toàn bài cô cho ôn tập trước, Tập làm văn thì toàn học thuộc lòng rồi chép lạ văn mẫui”. Câu chuyện dạy và học Văn trong trường tiểu học lần nữa lại khiến phụ huynh bức xúc.

Suy nghi ve Cach day va hoc van  o tieu hoc

Cô giáo bảo viết văn phải viết những câu như thế!

Là một nhà báo, lại cũng từng đạt rất nhiều giải thưởng trong các cuộc thi văn hồi đi học, chị Nhung (phố Lý Nam Đế, Hà Nội) tự tin mình có thể hướng dẫn và truyền tình yêu môn văn cho cô con gái nhỏ. Ngay từ bé, chị đã mua khá nhiều sách truyện để đọc cho con, sau đó, khuyến khích con kể lại câu chuyện. Từ những điều trong sách, chị giúp con liên tưởng tới cuộc sống. Đến đâu, làm gì chị cũng chỉ dạy, miêu tả cho con một cách kỹ lưỡng và để bé nói lên cảm xúc của mình bằng lời. Chẳng thế mà, bé nhà chị cũng rất thích quan sát và có ý thức “lưu giữ hình ảnh”. Năm học lớp 1, được đi tham quan nhà Bác ở Nghệ An, bé tỉ mẩn xem từng tí một và bảo mẹ chụp lại từng góc nhỏ rồi toàn cảnh nhà Bác, “Để sau này con xem lại và tả văn”, bé dõng dạc.

Lớp 2, học sinh đã phải tập miêu tả về một số sự việc (cây, con, cảnh vật, người…) xung quanh mình. Bé nhà chị Nhung, tuy câu cú chưa mạch lạc, rõ ràng, nhưng rất có ý tưởng và sáng tạo. Chị cho rằng, với học sinh lớp 2, như vậy là đủ, và để con tự do suy nghĩ, viết theo ý của mình; mẹ, cô chủ yếu chữa lỗi chính tả và hướng dẫn con viết cho logic. Tuy nhiên, sau 1 - 2 buổi học, thấy con về buồn thiu, gặng hỏi thì bé nói: “Bài của con không hay, cô chữa nhiều, trong khi các bạn viết hay lắm” và đọc vanh vách bài viết của các bạn. Hóa ra, đó là những câu văn sáo rỗng, được viết theo các bài văn mẫu (do người lớn viết, rất trau chuốt, lung linh) với đầy đủ các phép dùng từ: nhân cách hóa, so sánh, liên tưởng… (những ngữ pháp mà con chưa từng được học, vượt quá sức tưởng tượng của học sinh lớp 2).

Kiên nhẫn ngồi bên con, khuyến khích con nhớ lại những kỷ niệm để có bài văn độc đáo tả về biển vừa đi hè năm trước, chị Thúy Anh (cán bộ truyền thông, ngân hàng SHB Hà Nội) tưởng con sẽ ghi lại trung thực những cảm xúc bé đã có từ chuyến đi biển, ra thăm đảo Ngư và tiếp xúc với các chú bộ đội - ở đó, bé được nghe các chú hát, nghe kể chuyện, được thấy những khó khăn của các chú khi ngày đêm canh gác trên biển. Thế nhưng, bài văn của bé vẻn vẹn 5 câu đầy công thức, trả lời theo các câu hỏi: Em đã được đi biển nào? Sóng biển ra sao? Em có thích đi biển không?... Hướng dẫn con viết lại cho có cảm xúc thì bé vùng vằng: “Cô bảo phải viết thế”, và “Con phải học thuộc lòng, không thì cô mắng”. Lý do cô dặn phải học thuộc: “Để đi thi trúng đề nào thì cứ thế mà làm”.

Anh Hùng, phụ huynh trường TH Phúc Diễn (Bắc Từ Liêm) tếu táo: Nếu muốn cô giáo không “can thiệp” nhiều vào bài văn của con, tốt nhất bố mẹ hướng dẫn con tả về một loài cây, loại con thật đặc biệt mà chỉ ở quê mới có, cô và các bạn không ai biết. Chắc chắn sẽ không có “mẫu” nào để theo.
Việc để trẻ viết đúng như những gì chúng nghĩ (có sự hỗ trợ của cha mẹ, thầy cô) là cách để chúng phát triển tư duy sáng tạo.

Hệ lụy khi tập làm văn trở thành bài học thuộc lòng

Theo các giáo viên dạy văn kỳ cựu, việc bắt học sinh học thuộc văn mẫu làm trẻ mất khả năng cảm nhận, khả năng diễn đạt kém. Hơn nữa, để học thuộc bài văn mẫu là vô cùng khó, nếu đang viết dở, trẻ quên mất thì không biết làm tiếp thế nào. Phỏng vấn nhiều thầy cô giáo dạy vănTHCS, các thầy cô đều cho rằng, khi đón học sinh tiểu học lên, hầu hết các em không biết viết văn. Học sinh làm văn rất tệ vì các em viết những câu văn cộc lốc, khô khan và không hề có sự sáng tạo. Theo các giáo viên này, một trong những nguyên nhân làm cho học sinh học môn tập làm văn ngày càng yếu kém là do cách dạy sai lệch của các giáo viên ở bậc tiểu học.

Cô giáo Nguyễn Thị Thủy, nguyên là giáo viên giỏi văn (trường PT Vùng cao Việt Bắc, Thái Nguyên - người “đào tạo”, huấn luyện rất nhiều học sinh giỏi văn quốc gia) chia sẻ: Văn là cảm xúc, là quan sát và được thể hiện bằng ngôn ngữ viết. Khi trẻ viết chính là lúc suy nghĩ lại và bộc lộ cảm xúc của mình. Việc để trẻ viết đúng như những gì chúng nghĩ (có sự hỗ trợ của cha mẹ, thầy cô) là cách để chúng phát triển tư duy sáng tạo. Nếu cứ học thuộc văn mẫu, ngôn ngữ của trẻ chỉ bó hẹp trong một số từ ngữ có sẵn, cũ mòn và sáo rỗng. Vai trò của giáo viên là định hướng và giúp trẻ miêu tả hay, đúng về kiến thức. Hãy khuyến khích, khen sự tiến bộ của trẻ so với nó chứ đừng so với em khác. Khi trẻ thấy mình tiến bộ, sẽ thích học hơn.

Việc dạy trẻ học thuộc lòng môn văn còn khiến tính trung thực của trẻ bị ảnh hưởng bởi văn mẫu thường theo nguyên tắc tả mẹ phải có dáng thanh mảnh, gương mặt hiền từ, ông phải tóc bạc, cười móm mém, con mèo phải có màu tam thể… trong khi thực tế chúng nhìn thấy không như vậy - một phụ huynh nhận định.

    Học văn không thể dùng phương pháp thuộc lòng, rập khuôn. Mỗi học sinh phải được quyền nói ra những điều mà chính mình cảm thụ được, càng phong phú, giàu hình ảnh càng tốt, miễn sao bài văn tuân thủ đúng các quy tắc được giảng dạy về định dạng, cấu trúc và thể loại.



___________Bài viết trích từ nguồn :gia đình và trẻ em Việt Nam ______________

_____________________________Source:vantieuhoc.com___________________

Top